De (her)ontwikkeling van een brandweerkazerne is vanwege bestuurlijke aspecten een complex en vaak langdurig proces. Op bestuurlijk vlak zitten de brandweer en de gemeenten in een lastig parket in verband met de rol- en budgetverdeling. Heldere financiële afspraken en een duidelijke taakverdeling zijn hierbij essentieel.

Los van het bestuurlijke traject is het ontwerpen en bouwen ook niet eenvoudig.

De 24-uurs bedrijfsprocessen en -ontwikkelingen, vanuit repressieve en preparatieve taken, stellen specifieke eisen. Daarnaast zijn medewerkers van de brandweer (zowel beroeps als vrijwillig) erg inventief en uiterst betrokken, een taal en cultuur die je pas begrijpt als je er middenin zit. Dit vraagt om duidelijke uitgangspunten en voldoende ruimte voor specifieke invulling gedurende de bouw.

De ontwikkeling van kazernes vraagt ook om inzicht in de ontwikkelingen binnen de veiligheidsregio’s zelf. Bijvoorbeeld de ontwikkelingen van de samenwerkingspartners en eventuele veranderingen in relatie tot huisvesting. Zo speelt binnen de brandweer de verschuiving van repressief naar preventief. Maar ook de verschuivingen als gevolg van het dynamisch dekkingsplan en de flexibele uitruksterkte zijn van belang. Tevens spelen de eigendomssituatie (juridisch en economisch eigendom zijn vaak gescheiden) en de afspraken omtrent budgetten en financiering een belangrijke rol.

  

Huisvestingsplan Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond 

De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) is een netwerkorganisatie in ontwikkeling. Het vormgeven van een nieuwe organisatie leidt tot nieuwe werkvormen en processen en vraagt daarmee om verandering in huisvesting. Ook contextuele veranderingen, de continu veranderende risicoprofielen en bezuinigingen vragen om andere manieren van werken binnen de veiligheidsketen. Als gevolg daarvan verandert de vraag naar omvang en soort huisvesting. Huisvesting wordt binnen de VRR gezien als middel om de beoogde veiligheidszorg te realiseren binnen de gestelde financiële kaders. De centrale vraag die de VRR zich stelde is: hoe kan huisvesting de veiligheidsregio optimaal ondersteunen?

Om te kunnen beoordelen of deze huisvesting optimaal is (nu en in de toekomst), zijn in de huisvestingsvisie de VRR doelstellingen vertaald naar uitgangspunten voor de huisvesting. Ook is aangegeven welke ontwikkelingen er in de toekomst te verwachten zijn en op welke wijze deze invloed hebben op de huisvesting.  Daarna zijn de gevolgen voor de vastgoedportefeuille in kaart gebracht. Hiervoor is gebruik gemaakt van een typologische organisatie van de VRR in verschillende varianten. Door de bij bijbehorende ruimtevraag  te combineren met de huidige vastgoedportefeuille is duidelijk geworden hoe de kernportefeuille eruit zou moeten zien en wat de gevolgen zijn van het afstoten dan wel aanpassen van locaties.

  

Brandweerkazerne Vleuterweide

In het kader van een goede strategische verdeling van de uitrukposten over de gemeente Utrecht en op grond van milieuoverwegingen is de kazerne van de post Vleuten verplaatst vanuit de oude dorpskern naar de nieuwe vinex wijk.  Voor de nieuwe post is samen met de vrijwilligers en de jeugdbrandweer een Programma van Eisen opgesteld uitgaande van de activiteiten die op de post plaatsvinden. Dit document is aangevuld met de geldende normen het contractstuk geweest voor het ontwerp en de realisatie. Het gebouw is multifunctioneel en wordt gebruikt als uitrukpost voor de vrijwilligers, thuisbasis voor de jeugdbrandweer Utrecht, vergaderlocatie en werkplekken voor VRU medewerkers. Het gebouw is functioneel georiënteerd en omvat 3 stallingsplekken, magazijnen, kleedruimte, twee multifunctionele ruimten en twee kantoorruimten met in totaal 4 werkplekken.

Foto: Pieter de Gier

  

Brandweerkazerne Arnhem 

Eind 2010 is Aestate in opdracht betrokken bij de planvorming omtrent de  vervangende nieuwbouw voor de uitrukpost met kantoren van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM). De bestaande 24-uurs uitrukpost met kantoren was technisch en functioneel verouderd en diende te worden vervangen. De nieuwbouw bestaat uit stallingplaatsen, werkplaatsen magazijn, verblijfsruimte met slaapkamers voor de 24-uurs uitrukdienst, kantoor werkplekken, sportzaal en fitnessruimte en een vergadercentrum. In verband met aanrijtijden is vervanging op de bestaande locatie noodzakelijk. Ook tijdelijke huisvesting dient op de bestaande binnenstedelijke locatie gerealiseerd te worden.  Aestate heeft het Programma van Eisen inclusief kostendekkende huur berekening opgesteld. Daarna is een ontwerpteam geselecteerd voor het opstellen van een UAV-gc vraagspecificatie op basis van een voorlopig ontwerp. Als laatste heeft Aestate de selectie van de UAV-gc partner samen met de gemeente begeleid en de  ontwerpfase afgerond. Begin 2016 is de nieuwe brandweerkazerne van Arnhem feestelijk geopend.

  

PvE Hoofdkantoor Veiligheidsregio Utrecht 

In januari 2006 is de VRU officieel van start gegaan. Kernwoorden van de nieuwe VRU- organisatie zijn interdisciplinaire samenwerking en kennisuitwisseling. Het ontwikkelen van de nieuwe VRU organisatie is aanleiding om een huisvestingsvisie op te stellen voor de VRU in het algemeen en specifiek voor het Regiokantoor. Complicerende factor was dat de contouren van de nieuwe organisatie nog vormgegeven moesten worden. Door Aestate is een visie op huisvesting voor de VRU-organisatie opgesteld. In de visie op huisvesting zijn de kernwaarden van de VRU-organisatie vertaald naar een ruimtelijk en functioneel Programma van Eisen. Vanuit deze vertaling in combinatie met de organisatiestructuur, het formatieplan en de werkprocessen is een ruimtebehoefte opgesteld voor het regiokantoor waarin rekening is gehouden met een bandbreedte in omvang en aard. Zodat de te maken keuzes ook in de toekomst voldoende houvast bieden.

  

Haalbaarheidsstudie brandweerkazerne Schiedam Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond 

In het kader van een betere spreiding van de kazernes binnen de VRR is de bundeling van de brandweerinzet op één centrale plaats voor het verzorgingsgebied noodzakelijk. Samen met de gemeente is gekozen voor de driehoek Plein 1940 – 1945, ‘s-Gravenlandseweg en Horvathweg. Vanwege de vorm van het terrein, de metrolijn die er overheen gaat en het volume van het  benodigde stallingsoppervlak is inpassing van de functies een uitdaging. Aestate heeft op verzoek van de VRR een haalbaarheidsstudie uitgevoerd naar de inpassing van het beoogde volume op deze bijzondere plek.  Er zijn meerdere varianten doorgerekend, uitgaande van een traditionele en Lemans opstelling van de voertuigen en een combinatie van beide.  Ook is uitgegaan van een minimum variant waarbij alleen een uitrukfunctie voor zowel brandweer als ambulances gehuisvest wordt. En een maximale variant waarin de uitrukfunctie gecombineerd is met districtsfuncties.